bai tho song cua xuan quynh

Trên đây là tài liệu hướng dẫn chi tiết cách làm bài cảm nhận về bài thơ Sóng (Xuân Quỳnh). Các em có thể đọc tham khảo để hoàn thành tốt bài làm của mình nhé. Đừng quên xem thêm nhiều tài liệu Văn mẫu 12 được cập nhật đầy đủ tại doctailieu.com nhé. Chúc các em Tổng hợp những kết bài bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh (28 mẫu) – Ngữ Văn 7. pgdsathay 18/10/2022. Nội dung chính. nhin chung Xuan Quynh la 1 hon tho nu chan thuc ,nhe nhanh nhung manh liet .tho cua XQ da noi ho cam xuc cu arat nhieu co gai .””Song”” cua XQ la 1 bai tho rat hay .bai tho da neu nhung quy luat cu TY rat sau sac : ban chat cua TY la ick ky .no ko cho phep su co mat cua nguoi thu 3.no doi hoi cao su chung thuy .va TY den voi con nguoi Sóng là bài thơ được làm năm 1967 nhân chuyến đi thực tế ở biển Diêm Điền. Bài thơ sau đó được in trong tập Hoa dọc chiến hào. Sóng là bài thơ tiêu biểu nhất cho phong cách thơ tình yêu của Xuân Quỳnh. Sóng là một hình tượng động, bất biến cũng như “tình yêu muôn Biển Diêm Điền, 29 – 12 1967. Sóng được sống tác năm 1967 trong chuyến đi thực tế ở vùng bển Diêm Điền (thái Bình), là một bài thơ đặc sắc viết về tình yêu, rất tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh. Bài thơ in trong tập Hoa dọc chiến hào. Qua hình tượng sóng, trên Những nhận định về Xuân Quỳnh và bài thơ “Sóng”. 1. “Thơ Xuân Quỳnh là thơ của một cánh chuồn chuồn bay tìm chỗ nương thân trong nắng nôi dông bão của cuộc đời …. Thế giới thơ ca Xuân Quỳnh là sự tương tranh không ngừng giữa khắc nghiệt và yên lành với những Evay Vay Tiền. Trang chủ Đời Sống Những câu nói hay GIỚI THIỆU 404 Oops! That page can’t be found. It looks like nothing was found at this location. Maybe try one of the links below or a search? Đề bài Bình giảng bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh. Bài làm Đối với Xuân Quỳnh tình yêu là lẽ sống, là chân lí trong cuộc đời. Thơ tình của bà giản dị, chân thành mà cũng vô cùng sâu sắc. Sóng là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của bà. Người đọc không chỉ ấn tượng bởi ngôn từ dung dị, giàu cảm xúc mà còn xúc động bởi một trái tim yêu chân thành, đắm thắm và nguyện ước cống hiến đẹp đẽ, cao cả trong tình yêu. Bài thơ “Sóng” trước hết đặc sắc cách tác giả xây cặp hình tượng sóng – em vô cùng độc đáo, giữa sóng và em có những điểm tương đồng, giao thoa với nhau. Dùng sóng để nói về tình yêu, Xuân Quỳnh không phải là người đầu tiên, ta có thể kể đến Xuân Diệu với vần thơ yêu đương nồng cháy “Anh xin làm sóng biếc/ Hôn mãi cát vàng em/ Hôn thật khẽ thật êm/ Hôn êm đềm mãi mãi/ Đã hôn rồi hôn lại/ Cho đến mãi muôn đời/ Anh mới thôi dào dạt”. Nhưng Xuân Quỳnh, bằng tài năng và phong cách riêng đã khiến cho hình tượng này mang những điểm khác biệt. Nếu thông thường sóng – thường gắn liền với người con trai, thì trong thơ Xuân Quỳnh, sóng lại gắn với người con gái, nó cho thấy vẻ đẹp táo bạo, mạnh mẽ, hiện đại ở người phụ nữ. Mở đầu bài thơ, là những nhận thức, khám phá của em về chính bản thân “Dữ dội và dịu êm/ Ồn ào và lặng lẽ/ Sông không hiểu nổi mình/ Sóng tìm ra tận bể”. Hai câu thơ đầu tác giả khai thác triệt để hiệu quả nghệ thuật đối, giữa cái ồn ào, mãnh mẽ với cái dịu êm, lặng lẽ, giúp người đọc có thể hình dung thuộc tính tự nhiên của con sóng. Nhưng quan trọng hơn đó chính là ẩn dụ về tâm hồn của một người con gái đang yêu, thế giới tình yêu vô cùng phức tạp, bí ẩn với nhiều cung bậc tình cảm , cảm xúc khác nhau. Từ việc nhận thức về bản thân mình, và tình yêu là vô cùng phức tạp, đã khiến em có một khát vọng muốn truy nguyên, tìm hiểu tình yêu. Có thể thấy khát vọng của nhân vật trữ tình là vô cùng lớn lao, mạnh mẽ bởi dám rời bỏ cái quen thuộc, để tìm cái rộng lớn mênh mông, đầy bất trắc. Khát vọng lớn lao ấy xuất phát từ nhu cầu cắt nghĩa, lí giải thế giới đa chiều, phức tạp trong tình yêu. Đứng trước không gian biển cả rộng lớn, nhân vật trữ tình đi từ tình yêu bé nhỏ của mình để chiêm nghiệm tình yêu muôn đời. Tiếp tục là sự tương đồng giữa sóng và tình yêu “Ôi con sóng ngày xưa/ Và ngày sau vẫn thế/ Nỗi khát vọng tình yêu/ Bồi hồi trong ngực trẻ”. Nếu như con sóng dù của ngày xưa, hay ngày sau, quá khứ hay hiện tại thì vẫn luôn ào ạt vỗ vào bờ thì tình yêu cũng vậy, các thế hệ sẽ nối tiếp yêu nhau bằng một tình yêu nồng nàn, tha thiết. Nhân vật trữ tình tiếp tục cắt nghĩa lí giải về nguồn gốc của sóng và gió, đồng thời cũng là cắt nghĩa lí giải về tình yêu Trước muôn trùng sóng bể ... Khi nào ta yêu nhau Trong hai khổ thơ tác giả đưa ra ba câu hỏi tu từ Từ nơi nào sóng lên? Gió bắt đầu từ đâu? Và khi nào ta yêu nhau? Những từ để hỏi khi nào, nơi nào,… tạo nên giọng thơ suy tư, lí trí nhưng lại bất lực khi tìm hiểu nguồn gốc của tình yêu, nhân vật trữ tình phải thú nhận một cách thành thực, đáng yêu về việc không thể đưa ra câu trả lời cho câu hỏi “Khi nào ta yêu nhau”. Điều này, chính ông hoàng thơ tình Xuân Diệu cũng đã từng thú nhận “Làm sao cắt nghĩa nổi tình yêu”. Khổ thơ đã nói lên được quy luật tâm lí chung của tất cả những người đang yêu đó là luôn hào hứng tìm cách cắt nghĩa tình yêu của mình. Song cuối cùng đều phải thừa nhận tình yêu là thứ chỉ có thể tận hưởng chứ không thể lí giải. Bằng sự sóng đôi, hòa quyện giữa hai hình tượng sóng – em, nhân vật trữ tình đã cắt nghĩa, lí giải về chính mình và về tình yêu. Qua sự cắt nghĩa ấy cho ta thấy hình ảnh một cô gái mang trong mình tình yêu sôi nổi, khát vọng to lớn, mãnh liệt nhưng vẫn hết sức đằm thắm, dịu dàng. Sang đến khổ thơ thứ năm và thứ sáu Xuân Quỳnh tập trung làm rõ những cung bậc cảm xúc quan trọng nhất và cũng mãnh liệt nhất trong tình yêu đó chính là nỗi nhớ. Để thể hiện nỗi nhớ trong tình yêu, Xuân Quỳnh cũng mượn quy luật chung của sóng, sóng ở đây đã nhân hóa thành một cô gái có tình yêu mãnh liệt với bờ. Nỗi nhớ của sóng được trải dài ra cả hai trục không gian và thời gian. Trên trục không gian, con sóng trên mặt nước dào dạt, ồn ào, dưới lòng sâu lại đau đáu, khắc khoải. Trên trục thời gian nỗi nhớ trải dài cả ngày và đêm. Nỗi nhớ của sóng đã diễn tả đầy đủ tình yêu nồng nàn, cháy bỏng của người con gái đang yêu. Và dường như nỗi nhớ ấy vẫn là chưa đủ, để tác giả nhấn mạnh thêm “Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức”. Nỗi nhớ của em vừa có sự tương đồng, vượt lên trên nỗi nhớ của sóng. Nỗi nhớ của sóng mãnh liệt những vẫn có giới hạn, còn nỗi nhớ của em vượt qua mọi giới hạn của lí trí, xâm chiếm cả tâm hồn em, cả vùng vô thức đó là trong những giấc mơ. Vượt qua sự ngượng ngùng, nhân vật trữ tình đã tự phơi trải nỗi nhớ mãnh liệt, ồn ào, để rồi sau đó lắng xuống trở về đúng với bản chất, cốt cách của người phụ nữ Việt Nam truyền thống “Dẫu xuôi về phương Bắc/ Dẫu ngược về phương Nam/ Nơi nào em cũng nghĩ/ Hướng về anh một phương”. Xuân Quỳnh đã hoán đổi vị trí xuôi về Bắc, ngược về Nam, để khẳng định, dù có biến động gì thì tình yêu và nỗi nhớ giành cho người mình yêu vẫn là vĩnh cửu. Ba khổ thơ cuối cùng là niềm tin, khát vọng tình yêu cao cả, mãnh liệt. Với đặc trưng phong cách của mình, tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh gắn với sự lo âu, khắc khoải, khổ thơ thứ tám chính là minh chứng cho phong cách thơ của bà, giọng thơ trùng xuống “Cuộc đời tuy dài thế/ Năm tháng vẫn đi qua/ Như biển kia dẫu rộng/ Mây vẫn bay về xa”. Nhà thơ khắc khoải, lo âu về cái hữu hạn, mong manh của kiếp người, tình yêu trước cái bao la của vũ trụ. Lo âu, khắc khoải song Xuân Quỳnh không hề bi quan, bà ý thức được sự ngắn ngủi của đời người, nên nâng niu, trân trọng từng khoảnh khắc của hiện tại để vĩnh cửu hóa nó, để được sống mãi trong tình yêu. Bởi vậy bà khao khát hóa thân thành những con sóng nhỏ, để trường tồn với tình yêu ngàn năm. Dọc chiều dài bài thơ, sóng là phương tiện để em thể hiện tình yêu, nỗi nhớ, để khổ thơ cuối sóng còn trở thành phương tiện để em bất tử hóa tình yêu. Với hình tượng nghệ thuật sóng đôi sóng – em đặc sắc, ngôn từ giản dị mà dạt dào cảm xúc, Xuân Quỳnh đã cho người đọc cảm nhận sâu sắc nhất về tình yêu, những cung bậc cảm xúc trong tình yêu đôi lứa. Tình yêu, đề tài muôn thuở của thi ca, nhưng với một cách riêng, một trái tim yêu chân thành, táo bạo mà cũng hết sức tha thiết, dịu dàng, Xuân Quỳnh đã nói lên tiếng lòng của biết bao cô gái khi yêu. Ngữ văn lớp 12Phân tích bài Sóng của Xuân QuỳnhI. Dàn ý phân tích bài Sóng của Xuân QuỳnhDàn ý Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh mẫu 1Dàn ý phân tích bài Sóng của Xuân Quỳnh mẫu 2II. Văn mẫu Phân tích bài thơ Sóng của Xuân QuỳnhPhân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 1Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 2Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 3Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 4Phân tích Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 5I. Dàn ý phân tích bài Sóng của Xuân QuỳnhDàn ý Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh mẫu 11. Mở bàiGiới thiệu nhà thơ Xuân Quỳnh và bài thơ Thân bàia. Bốn câu thơ đầuTính từ trái nghĩa “dữ dội - dịu êm, ồn ào - lặng lẽ” thể hiện những thái cực đối lập của con sóng. Đó cũng là những tâm trạng khác nhau của người con gái trong tình hình ảnh dòng sông không hiểu chính mình nên tìm ra biển khơi rộng lớn tìm câu trả lời để bóng gió nói về tâm tư của người con gái trong tình yêu luôn trăn trở nhiều điều và có ước muốn lớn lao là khám phá được những băn khoăn Khổ thơ thứ 2Con sóng ngàn năm vẫn thế, vẫn tính chất, đặc điểm ấy không bao giờ thay con gái khát vọng tình yêu luôn thường trực, rạo rực; bao nhiêu năm vẫn hướng về tình yêu, về người Khổ thơ thứ tưTrước biển lớn, người con gái suy tư về tình yêu của hỏi tu từ “Từ nơi nào sóng lên?” là suy nghĩ của cô gái về cội nguồn của tình Khổ thơ thứ nămTự vấn về nguồn gốc của con sóng sóng bắt đầu từ gió còn gió bắt đầu từ đâu thì không lí giải lí giải, cắt nghĩa về cội nguồn của sóng dẫn đến cắt nghĩa cội nguồn của tình yêu. Tình yêu đầy bí ẩn không thể giải thích được cội nguồn của nó, thời điểm mà nó bắt đầu.→ Cách cắt nghĩa mới mẻ, phóng Khổ thơ thứ sáuTâm trạng nhớ nhung da diết, khắc khoải của con sóng, dù con sóng ở bất cứ nơi nào vẫn chỉ nhớ về bờ, hướng về ngày ngày đêm đêm cho đến khi vào được đến con gái luôn một lòng một dạ hướng về người mình yêu thương, nhấn mạnh nỗi nhớ triền miên luôn thường trực. Nỗi nhớ ấy theo họ cả vào trong mộng, sống trong giấc mơ của họ. Đó không chỉ là tấm lòng thủy chung sâu sắc của người con gái mà còn là khao khát tình yêu, được thể hiện yêu thương với người yêu của Khổ thơ thứ bảy“Dẫu…” lặp cấu trúc khẳng định dứt khoát nỗi nhớ và niềm tin tuyệt đối vào tình cho đi đến bất cứ nơi nào thì trong lòng người con gái ấy cũng luôn hướng về người yêu vì trong tim cô người yêu là phương hướng duy nhất dẫn lối cho cô vượt qua mọi khoảng cách, mọi khó Khổ thơ thứ támCon sóng dù ở ngoài khơi xa thế nào, dù khó khăn thế nào cũng vẫn tìm được đến bến con gái dù đa sầu đa cảm, suy tư trăn trở thế nào cuối cùng rồi cũng sẽ được hạnh Khổ thơ thứ chínNgười con gái ấy còn nhiều lo lắng, trăn trở năm tháng còn rất dài, biển kia bao la đến đâu nhưng liệu có đủ sức để giữ những đám mây ở lại bên mình mãi mãi?Người con gái dù có yêu nhiều đến đâu, có khao khát nhiều đến đâu nhưng liệu có giữ được người yêu, được tình yêu này ở lại cùng mình và vẫn vẹn nguyên như lúc đầu?i. Khổ thơ cuốiKhi con sóng tan ra thành những bọt nước nhỏ sẽ được ở lại với biển khơi mãi mãi, sẽ không còn những đau khổ, những lo lắng. Đó cũng là ước muốn của người con gái, khao khát được sống với tình yêu, với người mình yêu thương trọn đời trọn kiếp.→ Biện pháp nghệ thuật ẩn dụ mượn nét tương đồng của con sóng để diễn tả nội tâm của người con gái trong tình yêu giúp bạn đọc dễ hình dung ra và có những liên tưởng thú Kết bàiKhẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của tác ý phân tích bài Sóng của Xuân Quỳnh mẫu 2I. Mở bàiGiới thiệu tác giả Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ cứu nước. Bà là thi sĩ của tình thương, lòng trắc ẩn và hồn thơ nữ thiệu bài thơ Sóng Bài thơ được sáng tác năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào. Đây là bài thơ viết về tình yêu tiêu biểu cho hồn thơ giàu chất nữ tính của Xuân Thân bài1. Bản chất, quy luật của “sóng” và “em”- Khổ 1+ Sử dụng nghệ thuật tương phản dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ, từ đó khái quát trạng thái đối lập của sóng, gợi liên tưởng đến tâm lí của người phụ nữ khi yêu khi mãnh liệt khi lại dịu dàng.+ Nghệ thuật nhân hóa “sông không hiểu” được bản tính của sóng, nên “sóng ” muốn tìm đến không gian rộng lớn, hành trình của sóng là hành trình khám phá chính bản thân mình, khát khao vươn tới giá trị tuyệt đích trong tình yêu của người phụ Khổ 2+ “Ôi con sóng ... và ngày sau vẫn thế” dù trong quá khứ hay hiện tại sóng luôn dạt dào, sôi nổi, luôn khát vọng. Đó cũng là khát vọng và bản tính của người phụ nữ muôn đời.+ “Nỗi khát vọng tình yêu ... ngực trẻ” liên hệ tình yêu của tuổi trẻ với con sóng của đại dương, khát vọng tình yêu là khát vọng đặc trưng muôn đời của tuổi Những suy nghĩ trăn trở về cội nguồn tình yêu- Khổ 3 Điệp ngữ “em nghĩ về” và câu hỏi “Từ nơi nào sóng lên” nhấn mạnh niềm khát khao nhận thức bản thân, người mình yêu và nhận thức về tình yêu muôn Khổ 4 Xuân Quỳnh dựa vào quy luật tự nhiên để tìm khởi nguồn của sóng, của tình yêu, gợi lên sự trăn trở trước bí ẩn của tình yêu, thời điểm bắt đầu tình tình Nỗi nhớ, lòng thủy chung của người con gái trong tình yêu- Khổ 5+ Nghệ thuật tương phản để gợi ra những phạm vi không gian khác nhau “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”, phạm vi thời gian khác nhau ”ngày” – “đêm”, nghệ thuật nhân hóa “ngày đêm không ngủ được”, diễn tả nỗi nhớ dạt dào, triền miên của sóng với bờ cũng là nỗi nhớ của người phụ nữ khi yêu.+ Người phụ nữ bày tỏ nỗi nhớ một cách trực tiếp, mạnh dạn, chân thành “Lòng em nhớ đến anh”, cách nói thậm xưng “Cả trong mơ còn thức” thể hiện nỗi nhớ ăn sâu vào tiềm thức, thường trực trong suy Khổ 6+ Nghệ thuật tương phản “xuôi – ngược”, điệp ngữ “dẫu”, “vẫn”, “về” gợi hành trình của sóng ngoài biển lớn cũng như hành trình tình yêu của người phụ nữ giữa cuộc đời.+ Lời thề thủy chung của người phụ nữ, niềm tin chờ đợi trong tình yêu, dù ở đâu cũng “hướng về anh một phương”, nghĩ về người mình yêu bằng cả trái Khát vọng tình yêu vĩnh cửu- Khổ 7 Khẳng định quy luật vĩnh cửu của thiên nhiên “con nào chẳng tới bờ ... Dù muôn vời cách trở”, cũng giống như “em”, dù khó khăn, thử thách vẫn luôn hướng đến “anh”.- Khổ 8+ “Cuộc đời tuy dài thế / Năm tháng vẫn đi qua” cảm giác cô đơn nhỏ bé trước cuộc đời, nỗi lo âu về sự hữu hạn của tình yêu trước thời gian vô tận.+ “Như biển kia ... bay về xa” cảm giác bất an trước cái dễ đổi thay của lòng người giữa “muôn vời cách trở”. Nhưng đây còn là vượt lên sự lo âu phấp phỏng đặt niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của tình yêu như mây có thể vượt qua biển Khổ 9+ “Làm sao” gọi sự băn khoăn, khắc khoải, ước ao được hóa thành “trăm con sóng nhỏ” để muôn đời vỗ mãi vào bờ.+ Đó là khát khao của người phụ nữ được sống trong “biển lớn tình yêu” bằng tình yêu và cùng tình yêu, khát khao hòa nhập tình yêu riêng tư trong tình yêu chung rộng Kết bàiNêu cảm nhận về bài thơ SóngKhái quát giá trị nghệ thuật xây dựng thành công hình tượng “sóng”ngôn từ, hình ảnh trong sáng bình dị, ...Nội dung qua hình tượng sóng diễn tả tình yêu thiết tha, nồng nàn của người phụ nữ, Xuân Quỳnh đã thể hiện quan niệm tình yêu mới mẻ, hiện đại sự chủ động của người phụ nữ trong tình yêu nhưng vẫn giữ được nét truyền Văn mẫu Phân tích bài thơ Sóng của Xuân QuỳnhPhân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 1Việt Nam là một quốc gia biển. Từ bao đời nay, người Việt ta vẫn luôn sống chung với sóng gió và biển cả qua hàng ngàn năm lịch sử. Có lẽ vì thế mà mọi hình thái của biển cả mênh mông kia đã vỗ về trái tim người nghệ sĩ qua hàng trăm tác phẩm trong bức tranh toàn cảnh của kho tàng văn học Việt Nam. Ta đã từng bắt gặp hình tượng sóng và biển là cầu nối của sự chung thủy trong tình yêu “Chừng nào cho sóng bỏ gành/Cù lao bỏ biển, anh mới đành bỏ em”, hay đó có thể là cuộc gặp gỡ giữa hồn thơ Xuân Diệu và tiếng nói tình yêu “lặng lẽ mơ màng” suốt ngàn năm ở bên sóng, thì đến với nữ sĩ Xuân Quỳnh ta lại đắm chìm trong một hồn thơ tha thiết, nóng bỏng, đầy nữ tính được gửi gắm qua muôn ngàn lớp sóng nơi đại dương. Đó chính là “Sóng” - một “nốt nhạc xanh của thời kỳ lửa cháy”.Xuân Quỳnh 1942 – 1988 là một nhà thơ nữ tiêu biểu nhất của thơ ca Việt Nam hiện đại. Người yêu thơ mệnh danh chị là “Nữ hoàng của thi ca tình yêu”. Thơ của chị là tiếng nói nhân hậu, thuỷ chung, giàu trực cảm và da diết khát vọng hạnh phúc đời thường. Bài thơ “Sóng” được sáng tác vào năm 1967, in trong tập "Hoa dọc chiến hào" 1968 trong chuyến đi thực tế của Xuân Quỳnh về vùng biển Diêm Điền - Thái Bình. Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang nước sôi lửa bỏng, văn học thời đại thường âm vang cảm hứng anh hùng ca, ca ngợi chủ nghĩa anh hùng, thì dường như sóng chỉ nói về tình yêu thuần túy, đời thường. Nhưng vẻ đẹp dịu dàng, chung thủy trong tâm hồn tình yêu của người con gái thể hiện trong bài thơ đẹp như “một bông hoa lạ nở dọc chiến hào”.Bắt nguồn cho mạch cảm xúc dữ dội của tình yêu là hình ảnh con sóng biến hoá, vỗ liên hồi, triền miên và bất tận“Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể".Ngay từ những vần thơ đầu tiên, Xuân Quỳnh đã rất tinh tế khi quan sát các tính chất thực thể đối lập cùng tồn tại trong một con sóng muôn đời vừa dữ dội, vừa dịu êm, vừa ồn ào mà lại vừa lặng lẽ. Các tính từ đối lập "dữ dội" và "dịu êm", "lặng lẽ" và “ồn ào” đã gợi tả chính xác đặc điểm của những con sóng biển. Hai từ láy “dữ dội”, “ồn ào” miêu tả cảnh sóng lúc phong ba bão tố. Còn “dịu êm” và “lặng lẽ” là “sóng” lúc trời trong, gió thoảng. Cây bút của thơ tình Việt Nam đã thật khéo léo và tinh tế sử dụng quan hệ từ “và” trong mỗi quan hệ tương phản, đối lập, điều đó đã tạo nên sự thống nhất, hợp lý trong tâm trạng bồi của một trái tim yêu. Có lẽ, “sóng” và “em” đã hòa hợp thành một, đã quấn quýt, để hình ảnh của “sóng” là hiện thân của “em”, hiện thân cho những xúc cảm chân thành, tinh khôi và cũng thật thất thường của người con gái khi yêu. Trong tình yêu, người con gái sẽ có lúc khát khao cháy bỏng hay hờn ghen, giận dỗi. Có lúc cô gái ấy bộc lộ ra bên ngoài bằng sự cuồng nhiệt, sôi nổi, “dữ dội” và “ồn ào”. Nhưng cũng có lúc, “em” lại dịu dàng, nữ tính trong “dịu êm”, “lặng lẽ”, nồng nàn nhớ thương. Bởi lẽ“Vì tình yêu muôn thuởCó bao giờ đứng yên”Trạng thái tâm hồn đầy thất thường, nhưng cũng thật đáng yêu ấy của người con gái đã được một nhà thơ người Đức cũng diễn tả thật xác đáng"Em bảo anh đi điSao anh không đứng lạiEm bảo anh đừng đợiSao anh vội về ngayLời nói thoảng gió bayĐôi mắt huyền đẫm lệSao mà anh ngốc thếKhông nhìn vào mắt em"Một nhà thơ Pháp cũng đã từng khẳng định “Tình yêu là điều mà con người không thể hiểu nổi”. Khi yêu người phụ nữ cũng vậy, luôn như sóng, thất thường như sóng vậy!Trước những mâu thuẫn, con sóng “mười tám, đôi mươi” ấy cùng với những khao khát cháy bỏng, đam mê đã tự tìm kiếm chính mình“Sông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể”Mở ra trước mắt người đọc là những không gian bao la tiếp nối. Ba hình ảnh sông, sóng, bể là những chi tiết có sự liên kết chặt chẽ với nhau, chúng đều xuất phát từ đại dương mênh mông. Sông và bể làm nên sự ra đời sóng, sóng chỉ thực sự là chính mình khi đi theo tiếng gọi của biển khơi thăm thẳm. Xuân Quỳnh giờ như đang hóa thân thành một nhà địa lý học, cầm trên tay chiếc bản đồ tình yêu vẽ nên hành trình của sóng. Đó là hành trình đi từ không gian chật hẹp, đến không gian bao la, mãnh liệt hơn. Và đây cũng chính là điều mà Xuân Quỳnh muốn khắc họa. Sóng là “em” nên giờ hành trình của sóng cũng là hành trình của “em”. Đó là hành trình của người con gái khi yêu, họ từ bỏ những cái nhỏ bé, tầm thường để vươn tới cái lớn lao, để tìm sự đồng cảm, để hướng tới một tình yêu bao dung, thiết thực. Xuân Quỳnh đã chứng minh cho chúng ta một quan niệm yêu, một cách yêu thật sâu sắc. Khi yêu, người phụ nữ yêu hết mình, mãnh liệt, gạt bỏ những nhỏ nhen, ràng buộc, ích kỷ, họ không chấp nhận sự tầm thường, họ vươn lên hoàn thiện và tìm về với tình yêu đời mình, nơi mà trái tim mình thuộc về. Đây là một quan niệm tình yêu tiến bộ và mạnh mẽ của người phụ nữ hiện đại. Khác với ngày xưa, thời đại của những quan điểm tình yêu cổ hủ “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” đã cắt ngang bao mối tình duyên đẹp đẽ“Thân em vừa trắng lại vừa trònBảy nổi ba chìm với nước nonRắn nát mặc dầu tay kẻ nặnMà em vẫn giữ tấm lòng son”Bánh trôi nước – Hồ Xuân HươngNỗi ám ảnh của người con gái không chỉ dừng lại ở đó, họ còn phải hứng chịu bi kịch của kiếp chung chồng“Chém cha cái kiếp lấy chồng chung,Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng”Xuân Quỳnh đã đem đến một làn gió mới trong tình yêu. Người con gái giờ đây đã không còn cam chịu, nhẫn nhục nữa mà minh bạch, quyết liệt rời xa tình yêu vị kỷ, dũng cảm đi theo tiếng gọi trái tim, đến với tình yêu cao thượng, vị tha, bao dung mà Puskin năm xưa đã từng cảm nhận “Tình yêu nâng con người thoát khỏi sự tầm thường.”Không chỉ mãnh liệt với khát vọng khám phá tìm kiếm chính mình, sóng còn được cảm nhận như sự vĩnh hằng của thời gian“Ôi con sóng ngày xưaVà ngày sau vẫn thếNỗi khát vọng tình yêuBồi hồi trong ngực trẻ”Thán từ "ôi" đứng ở đầu khổ thơ vừa như tiếng lòng thốt lên từ nỗi thổn thức của trái tim yêu, lại vừa như một khám phá bất ngờ của nhà thơ về những bí ẩn kỳ diệu của sóng. Một lần nữa, Xuân Quỳnh đã sử dụng nghệ thuật đối lập thật tài ba “ngày xưa”, “ngày sau”. Đây là những trạng từ chỉ thời gian vô hạn. Quan hệ từ “và” tạo nên sự liên kết giữa quá khứ và tương lai, một tình yêu không có điểm dừng chân. Dù “ngày xưa” đã đi qua, dù “ngày sau” chưa tới, ở thời gian nào, những con sóng “vẫn thế”, vẫn luôn vỗ vào bờ trong niềm khát khao, trong mối tình thủy chung, mãnh liệt. Từ láy “bồi hồi” đã thể hiện rõ những rạo rực, khát khao như đang rung lên trong lồng ngực nơi trái tim tuổi trẻ. Những từ “khát vọng”, “bồi hồi” và hình ảnh “trong ngực trẻ” đã diễn tả thật mãnh liệt một trái tim với những nhịp đập dồn dập vì khát khao, một tâm hồn đang rạo rực vì tình yêu tuổi trẻ. Xuân Diệu đã từng nói“Hãy để con trẻ nói cái ngon của kẹoHãy để tuổi trẻ nói hộ tình yêu”Hay chính con sóng si tình Xuân Diệu cũng đã từng rạo rực khao khát“Anh xin làm sóng biếcHôn mãi cát vàng em”Tuổi trẻ, ai trong chúng ta cũng đều trải qua giai đoạn tâm lý bất thường, “sáng nắng chiều mưa” chỉ để nhận lại sự quan tâm của ai đó. Giây phút ấy chính là sự dào dạt và rạo rực của tình yêu trong lồng ngực trẻ, nó “bồi hồi”, thúc đẩy ta đi tìm một tình yêu chân chính mình thuộc Pascal từng bộc bạch “Trái tim có lý lẽ mà lý trí không biết đến”. Và người phụ nữ trong bài thơ đã qua sóng, nhờ sóng để lý giải cắt nghĩa nguồn gốc của tình yêu“Trước muôn trùng sóng bểEm nghĩ về anh, emEm nghĩ về biển lớnTừ nơi nào sóng lên.”Một bức tranh như hiện lên trước mắt người đọc. Ở đó có một người con gái bé nhỏ đang một mình đứng trước biển khơi rộng lớn. Trước biển cả bao la với “muôn trùng” con sóng, cô gái ấy thấy mình thật bé nhỏ với ngổn ngang những nghĩ suy về anh, về em và về tình yêu của “chúng ta”. Điệp ngữ "em nghĩ" diễn tả những thao thức, suy tư khôn cùng như một vòng tuần hoàn xoáy sâu vào tâm trí “em”. Đó là những suy tư về tình yêu về biển lớn cuộc đời. Tình yêu bắt đầu từ đâu? Em và anh đã yêu nhau từ khi nào? Có lẽ, tình yêu là thứ muôn đời chẳng thể ai cắt nghĩa nổi như Xuân Diệu từng nói “Làm sao cắt nghĩa được tình yêu…” Quá khó để cắt nghĩa thứ cảm xúc bí ẩn ấy, Xuân Quỳnh đã cắt nghĩa nguồn gốc của tình yêu qua quy luật rất tự nhiên của sóng biển, gió trời“Sóng bắt đầu từ gióGió bắt đầu từ đâu?Em cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau?"Hàng loạt câu hỏi liên tiếp hiện ra, thi sĩ như dạng đối thoại với thiên nhiên, với sóng biển, gió trời. Đây là một cách cắt nghĩa về tình yêu rất Xuân Quỳnh, một cách cắt nghĩa rất nữ tính, rất trực cảm. Lý giải được ngọn nguồn của sóng thì dễ bởi “Sóng bắt đầu từ gió” nhưng để hiểu “Gió bắt đầu từ đâu” thì thi nhân lại ấp úng “Em cũng không biết nữa”. Câu thơ đem đến cho người đọc sự liên tưởng thú vị. Dường như, nhà thơ vừa lắc đầu, vừa mỉm cười bẽn lẽn như thú nhận “Kỳ lạ thật, em không biết mình đã yêu anh khi nào!”. Tình yêu thật như một mảnh ghép bí ẩn giữa hai trái tim đồng điệu và nó là cái đích để muôn người kiếm tìm và khám phá. Có thể nói, tình yêu là một ẩn số giữa hai thế giới tâm yêu thật khó lý giải, sóng cũng không biết, em cũng không hiểu. Giờ đây. Sóng và “em” như đan quyện vào nhau để thì thầm những nỗi niềm, những tâm tư“Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ được”Nỗi nhớ trong tình yêu với được ví như một cuốn nhật ký ghi lại những cung bậc cảm xúc giữa hai trái tim cùng chung nhịp đập. Giờ đây, nỗi nhớ ấy tràn vào địa hạt thơ ca Xuân Quỳnh khiến không gian biển cả mở ra đa chiều, rộng lớn và bao la, có con sóng gầm gào trên mặt đại dương nhưng cũng có con sóng cuộn trào trong lòng biển cả. Thủ pháp điệp “con sóng” diễn tả sự điệp trùng của những con sóng với nhiều dạng thức khác nhau. Sóng là em, em là sóng. Cũng như sóng kia, tâm hồn em cũng vô vàn những tâm tư khó ai yêu mà không nhớ bao giờ? Có ai nhớ mà không thể nguôi? Nỗi nhớ là một cảm xúc thiêng liêng, đáng trân trọng của tình yêu. Xuân Quỳnh đã đặt từ cảm thán "ôi" xuất hiện giữa dòng thơ, tạo nên mạch nguồn cảm xúc rung động cả câu thơ. Nỗi nhớ ấy như sóng biển, không hề đứng yên mà luôn rạo rực, hướng về phía bờ cõi vĩnh hằng. Từ xưa đến nay, biển và bờ như một đôi tình nhân sánh bước bên nhau trong thơ ca, ta đã từng bắt gặp chuyện tình sóng, biển và bờ cát đầy tình thương da diết“Bờ ôm sóng bằng vòng tay hiền hòaNhưng tình biển lại bao la chan chứaSóng không đành buông tay quên lời hứaCố vùi chôn bao khát vọng tuôn trào”Ở trong thơ của Xuân Quỳnh thì lại là nỗi niềm khôn nguôi mà sóng dành cho bờ. Xuân Quỳnh đã sáng tạo ở nghệ thuật nhân hóa “Sóng nhớ bờ”, “không ngủ được” nhằm bộc lộ tâm trạng nhớ thương, nỗi nhớ cồn cào, da diết đứng ngồi không yên, không thể nguôi ngoai. Nỗi nhớ ấy thật giống với tính chất của những con sóng, nó cuộn trào mãnh liệt và triền miên, vô tận trong tâm trí người con gái. Thật tự nhiên và thơ mộng, con sóng nhớ bờ nên ngày đêm sóng vỗ, sóng thao thức với thời gian và đại dương. Cũng giống như bến đợi thuyền, thuyền nhớ bến“Thuyền đi có nhớ bến chăngBến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”Nỗi nhớ ấy da diết và khắc khoải khiến lòng người con gái không nguôi bồi hồi nhớ thương"Lòng em nhớ đến anhCả trong mơ còn thức”.“Còn thức” chỉ trạng thái tỉnh táo, có thể nhìn thấy rõ hình bóng anh, ánh mắt anh. Đó là một tình yêu cuồng nhiệt, say mê. Con sóng trong thơ Xuân Diệu cũng khao khát được đến bờ để được vỗ về, ve vuốt“Hôn thật khẽ thật êmHôn êm đềm mãi mãi”Xuân DiệuCũng như “em” muốn được gần bên anh, được hoà nhịp vào trong tình yêu với anh. Tình yêu của người con gái thật mãnh liệt, nồng nàn. Sóng xa vời cách trở vẫn tìm được tới bờ, cũng như anh và em sẽ vượt qua mọi khó khăn để đến với nhau, để sống trong hạnh phúc trọn vẹn của lứa đôi. Xuân Quỳnh dùng chữ “lòng” rất tinh tế. “Lòng” là nơi sâu kín nhất của tâm hồn con người. Nơi ấy chứa đựng những bí mật thẳm sâu của tình yêu và nỗi nhớ. Ấy vậy mà giờ đây, tình yêu ấy không còn là bí mật của riêng cô gái ấy nữa mà cô gái đã phơi bày hết tất cả tâm tư của mình để thể hiện trọn vẹn với người mình yêu. Vậy tại sao lại là “trong mơ còn thức”? Đây là một điểm sáng của nghệ thuật về nỗi nhớ. Tình yêu ấy khiến con người ta thay đổi giờ giấc tuần hoàn của cơ thể, khiến giấc ngủ trở nên bị xáo trộn về cả thời gian và tính chất. Thật đúng như ca dao xưa từng viết“Nhớ ai bồi hổi, bồi hồiNhư đứng đống lửa, như ngồi đống than”Giờ đây, ngay cả khi “em” ngủ mà tâm trí vẫn thao thức về anh. Câu chuyện của tình yêu muôn thuở luôn khiến lòng ta bồi hồi, xao xuyến thế đấy. Xuân Quỳnh trải lòng mình ra với nỗi nhớ rồi lại ôm vào mình một niềm khát khao về một tình yêu thủy chung“Dẫu xuôi về phương BắcDẫu ngược về phương NamNơi nào em cũng nghĩHướng về anh một phương"“Xuôi Bắc”, “ngược Nam” là hai cặp phạm trù đối lập nhau. Hai chữ “xuôi”, “ngược” lại chỉ sự vận động trái chiều làm cho không gian hai miền Nam Bắc càng trở nên cách xa vời vợi. Điệp từ “dẫu” được lặp lại hai lần như khẳng định bao khó khăn, trắc trở của tình yêu. Bình thường, người ta nói ngược Bắc, xuôi Nam, Xuân Quỳnh nói ngược lại là xuôi Bắc, ngược Nam. Phải chăng tình yêu ấy đang dần biến những điều nghịch lý trở thành một chân lý mới? Hay bởi vì, cuộc đời này còn ẩn chứa nhiều ngang trái, éo le, cách trở là thế nhưng dẫu có ở nơi nào thì trái tim em vẫn luôn hướng về phương anh? Dù Bắc hay Nam, xuôi hay ngược cũng đều không có ý nghĩa gì nữa bởi giờ chỉ còn tình yêu của chúng ta là duy nhất. Câu thơ gợi liên tưởng đến câu ca dao xưa"Yêu nhau tam tứ núi cũng trèoThất bát sông cũng lội, ngũ cửu thập đèo cũng qua"Tình yêu của người phụ nữ thật vô cùng sắt son, chung thủy. Tác giả đã mượn quy luật của sóng, luôn vỗ vào bờ để khẳng định lời thề thủy chung son sắt của “em”. Dường như, trong nỗi lòng của em, dù xa xôi cách trở nhưng trong lòng em, anh vẫn là một điểm đến mà em không bao giờ thôi nhớ, thôi nghĩ về. Xuân Quỳnh như hướng trọn vẹn điểm nhìn tình yêu về phương anh“Trái tim nhỏ nằm trong lồng ngựcGiây phút nào tim đập chẳng vì anh”Tình yêu là câu chuyện muôn thuở, dù trong bất kì hoàn cảnh nào cũng không thể ngăn cản nó. Lúc bấy giờ, tưởng chừng những tiếng thơ yêu ấy khó có thể bộc bạch, giãi bày, thế nhưng Xuân Quỳnh không hề giấu giếm, nó chân thành mà táo bạo vô cùng, một tình yêu sôi nổi, mãnh liệt của người phụ nữ. Chính sự hóa thân này đã giúp Xuân Quỳnh diễn tả được mọi cung bậc cảm xúc của người phụ nữ trong tình yêu, phong phú mà tinh tế vô cùng. Đúng như Võ Văn Trực đã từng nói về Xuân Quỳnh rằng “Điều đáng quý nhất ở Xuân Quỳnh và thơ Xuân Quỳnh là sự thành thật rất thành thật, thành thật trong quan hệ bạn bè, với xã hội và cả tình yêu. Chị không quanh co không giấu diếm một điều gì. Mỗi dòng thơ, mỗi trang thơ đều phơi bày một tình cảm, một suy nghĩ của chị. Chỉ cần qua thơ ta biết khá kĩ đời tư của chị. Thành thật, đây là cốt lõi thơ Xuân Quỳnh”.Nếu như những khổ thơ trước nhà thơ nói về niềm vui sướng dào dạt, những nhung nhớ giận hờn thì đoạn thơ này nhà thơ lại thể hiện những băn khoăn, lo lắng. Đó cũng là trực cảm của tình yêu. Lưu Quang Vũ đã từng viết một cách tuyệt vọng“Hạnh phúc chỉ là điều bịa đặtNên tình yêu là chuyện viển vông thôi”.Nhưng với Xuân Quỳnh, người phụ nữ ấy vẫn tha thiết yêu đời, vẫn ấp ủ hy vọng và phơi phới một niềm tin sau những đổ vỡ ấy, thật đáng khâm phục“Ở ngoài kia đại dươngTrăm ngàn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDù muôn vời cách trở”Ba từ “Ở ngoài kia” như thể diễn tả đôi mắt của Xuân Quỳnh đang dõi về khơi xa, nơi trăm ngàn con sóng ngày đêm không biết mỏi đang vượt qua giới hạn “muôn vời cách trở” để hướng vào bờ ôm ấp nỗi yêu thương. Cũng như “em” muốn được gần bên anh, được hòa nhịp vào trong tình yêu với anh. Tình yêu của người con gái thật mãnh liệt, nồng nàn. Sóng xa vời cách trở vẫn tìm được tới bờ, cũng như anh và em sẽ vượt qua mọi khó khăn để đến với nhau, để sống trọn vẹn với hạnh phúc lứa thơ còn là một chút dự cảm mong manh của nhà thơ, một chút chạnh lòng nghĩ đến những cách trở trong tình yêu. Nhưng ý thơ phấp phới một niềm tin yêu lạc quan rằng con sóng dù xa xôi nghìn trùng nhưng nhất định sẽ tới bờ, dù có biết bao cách trở. Cũng như em và anh, em sẽ sẵn sàng chạy đến bên anh, chỉ cần có sự nâng đỡ của đôi cánh tình yêu. Hình tượng sóng bỗng sáng ngời lên vẻ đẹp của tâm hồn người phụ nữ với những khao khát về tình yêu chung thủy, một mái ấm hạnh phúc. Đây cũng chính là vẻ đẹp, là phẩm chất của cả thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mỹ mà Xuân Quỳnh muốn gửi gắm đến bạn đọc, đó chính là niềm tin vào tình yêu giữa người với Quỳnh viết bài thơ Sóng năm 1967, khi mà đã nếm trải sự đổ vỡ trong tình yêu. Song, người phụ nữ này vẫn còn ấp ủ biết bao hy vọng, vẫn phơi phới một niềm tin“Cuộc đời tuy dài thếNăm tháng vẫn đi quaNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về xa”Có lẽ, người con gái ấy còn quá nhiều lo lắng, trăn trở năm tháng còn rất dài, biển kia bao la đến vậy nhưng liệu có đủ sức để giữ những đám mây ở lại bên mình mãi mãi? Trong đoạn thơ, nhà thơ đã đưa ra các phạm trù về thời gian và không gian “cuộc đời”, “năm tháng”, “biển” và “mây”. “Năm tháng” gợi thời gian vô thủy, vô chung giữa cuộc đời hữu hạn. “Mây” gợi không gian vô tận, vô cùng giữa biển cả nhỏ bé. Trong cuộc đời dài rộng này, tương lai là một điều mà con người không thể nào tiên đoán được. Có khi nào tình yêu của con người dù chân thành, mãnh liệt nhiều khi không vượt nổi thời gian, sẽ phai tàn và biến mất theo năm tháng? Nhưng, nữ sĩ ấy vẫn luôn có niềm tin vào tình yêu của mình, vào sự lựa chọn con đường mà mình đang và sẽ đi. Bài thơ được kết thúc ở điểm đỉnh của niềm khao khát tột độ“Làm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể ngàn năm còn vỗ.”“Làm sao được tan ra” là một câu hỏi tu từ. Cụm từ “làm sao” chỉ những suy tư băn khoăn, trăn trở của thi sĩ. Trạng thái "tan ra" cho thấy khao khát cháy bỏng, mãnh liệt của Xuân Quỳnh. Những từ “biển lớn”, “ngàn năm” diễn tả những khái niệm không gian, thời gian rộng lớn, vô cùng đã thể hiện khát vọng vừa nồng nàn, thiết tha vừa cao cả, thiết tha. Sự chuyển hóa liên tục giữa hai hình tượng “Sóng” và “em” làm cho mạch cảm xúc càng thêm trữ đời là biển lớn tình yêu, biển sẽ không thể là trở thành một thể thống nhất nếu không có trăm con sóng hình thành nên. Trong quan niệm của nhà thơ, cá nhân không thể tách khỏi cộng đồng. Ta có thể thấy được những tâm tư, tình cảm chân thật nhất của nữ thi sĩ, rằng Xuân Quỳnh muốn đem tình yêu của mình vào tình yêu lớn của đất nước, để có thể cống hiến những điều đẹp đẽ nhất, thiêng liêng nhất. Chỉ khi có sự hòa nhập và sẵn sàng dâng hiến, hi sinh, sống hết mình cho tình yêu thì tình yêu đó mới trường tồn vĩnh hằng với thời bài thơ trong hoàn cảnh năm 1968 khi đất nước đang có chiến tranh ta cảm nhận thấm thía và sâu sắc về tình yêu và những khát vọng của những con người trong thời đại ấy. Đó chính là sự hy sinh tình yêu cá nhân mình để trăm con sóng tình yêu ấy hòa vào biển lớn tình yêu của đất nước, của trách nhiệm cao cả. Sự hiến dâng ấy cũng như tâm nguyện của nhà thơ Thanh Hải khi sắp tạm biệt cõi đời“Một mùa xuân nho nhỏLặng lẽ dâng cho đờiDù là tuổi hai mươiDù là khi tóc bạc”.Tình yêu đã chuyển hóa thành khát vọng, một khát vọng sôi sục mà vẫn khiêm nhường, đầy nữ tính. Đúng thật là “Không còn phân biệt được sóng tạo nên Xuân Quỳnh, hay Xuân Quỳnh đã tạo nên sóng. Chỉ biết rằng chị sinh ra là để dành cho thơ. Dù đầu đời, vốn học vấn còn chưa cao, nhưng hồn thơ ở người con gái đất La Khê – Hà Đông ấy đã luôn dồi dào và dạt dào sức sống” Chu Văn Sơn.Hình tượng “sóng” và “em” đã sánh đôi và hòa quyện vào nhau xuyên suốt mạch cảm xúc bài thơ. Qua đó, chúng ta cảm nhận được sức sống và vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu. Người phụ nữ ấy chủ động, mạnh bạo bày tỏ những khát khao và rung động rạo rực của lòng mình trong tình yêu. Đó là một nét rất mới mẻ, thậm chí “hiện đại” trong thơ Quỳnh đã tìm được một cách nói riêng để bộc lộ tình yêu, những dung động của lòng mình qua thể thơ ngũ ngôn quen thuộc và ngôn ngữ dung dị và tinh tế. Tác giả cũng thật linh hoạt trong cách dùng từ với sự xuất hiện của nhiều cặp từ trái nghĩa, những tính từ biểu cảm, những điệp từ, điệp ngữ chạy dọc suốt bài thơ, cùng các biện pháp nhân hóa, ẩn dụ, so sánh đã góp phần biểu hiện rất rõ một trái tim nồng nàn, đa cảm. Bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật thơ Xuân Quỳnh, tiếng nói tâm hồn của một người phụ nữ giàu trắc ẩn, vừa hồn nhiên tươi tắn, vừa chân thành đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc bình dị đời Hữu đã từng nói “Bài thơ hay làm cho người ta không còn thấy câu thơ. Chỉ còn cảm thấy tình người. Quên rằng đó là tiếng nói của ai, người ta thấy nó như tiếng ca từ trong lòng mình, như là của mình”. Nhà thơ Xuân Quỳnh đã thổi vào nền thơ ca nước nhà một làn gió mới đầy duyên dáng và chất riêng của người phụ nữ qua tiếng sóng lòng trào dâng tha thiết, tiêu biểu cho những tính cách riêng và khao khát được yêu của người phụ nữ Việt Nam“"Chị em tôi tỏa nắng vàng lịch sửNắng cho đời nắng cũng cho thơ..."Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 2Tình yêu là một đề tài quen thuộc của thi ca nhân loại. Mỗi thi nhân khi cầm bút, có lẽ không thể không viết những vần thơ tình đằm thắm của riêng chính con tim mình. Ta đã từng biết đến những vần thơ tình của Puskin, Xuân Diệu thì không thể không đắm mình trước giọng thơ đầy nữ tính của Xuân Quỳnh với bài thơ “Sóng” một thi phẩm tình yêu rất đặc sắc của thơ ca Việt khổ một, hình tượng “Sóng” được diễn tả bởi một loạt những từ ngữ tương phản, đối lập“Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽ”.Đó là trạng thái thực của “sóng”- một hiện tượng tự nhiên phong phú, phức tạp, chứa đầy bí ẩn khi biển lặng thì sóng êm đềm, dịu nhẹ; khi biển động thì sóng cuồn cuộn gầm gào. Nhưng quan hệ từ “và” được lặp lại giữa hai vế của hai câu thơ cho ta thấy những trạng thái đối ngược đó luôn tồn tại song hành, thống nhất, hòa hợp của hình tượng câu tiếp diễn tả tâm trạng của sóng luôn muốn từ sông tìm ra biển lớnSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận biểnDường như sóng tự cảm nhận được những trạng thái phức tạp, những biến động khác thường của mình nên luôn khao khát, chủ động từ bỏ không gian nhỏ hẹp, chật chội của dòng sông để tìm ra biển cả bao la. Và có lẽ chỉ khi nào được hòa mình trong biển lớn, những con sóng mới hiểu rõ mình trạng thái đó của sóng cũng chính là ẩn dụ về những trạng thái tâm lí phong phú, phức tạp, đầy biến động của nhân vật trữ tình em. Người con gái khi yêu khi thì sôi nổi, nồng nàn, lúc suy tư trầm lắng. Và cũng giống như sóng, trái tim người con gái khi yêu không chấp nhận sự tầm thường, nhỏ hẹp trong khoảng trời của cái tôi cá thể, luôn khao khát tìm đến một miền tình cảm lớn lao hơn, bao dung hơn đó chính là tình yêu. Đó cũng là một thái độ tích cực, thể hiện sự chủ động mạnh mẽ, dứt khoát trong cuộc hành trình dài rộng đi tìm tình yêu và hạnh phúc lứa những trạng thái cụ thể của sóng và em trong khổ thơ đầu, đến khổ thơ thứ hai, Xuân Quỳnh đã đi tới một nhận xét mang tính khái quát, vừa giàu suy tư, vừa chan chứa cảm xúc về quy luật muôn đời, trước hết là của thiên nhiênÔi con sóng ngày xưaVà ngày sau vẫn thếNgày xưa là quá khứ, ngày sau là tương lai. Hai từ vẫn thế khẳng định sự lặp lại, sự vĩnh hằng của những con sóng của tự nhiên muôn đời từ sông tìm ra biển đó cũng chính là quy luật muôn thuở của con người, của trái tim tuổi khát vọng tình yêuBồi hồi trong ngực yêu vốn là tình cảm thiêng liêng, cao đẹp nhất, là khao khát muôn đời của nhân loại “Có ai sống được mà không yêu/ Không nhớ không thương một kẻ nào”. Nhưng trong trái tim tuổi trẻ, tình yêu bao giờ cũng nồng nàn, thiết tha, cháy ngẫm về qui luật muôn thuở của thiên nhiên, của trái tim tuổi trẻ đó cũng chính là cách để Xuân Quỳnh giãi bày những khao khát mãnh liệt của trái tim mình- một trái tim luôn cồn cào, da diết yêu thương. Điều đáng nói, đáng trân trọng hơn cả là niềm khao khát ấy đã được chị bộc bạch một cách chân thành, thẳng thắn, không e dè, giấu khổ thơ tiếp là những khao khát trong sóng và em với nhu cầu lí giải tình muôn trùng sóng bểEm nghĩ về anh emEm nghĩ về biển lớnTừ nơi nào sống lênSóng bắt đầu từ chóGió bắt đầu từ đâuEm cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhauSau khi tình yêu đến người ta thường có nhu cầu tìm tòi, lý giải và khám phá. Đó là một tâm lý tự nhiên và tất yếu. Bởi trái tim của con người với tình yêu bí ẩn và không dễ dàng nắm bắt. Sự khám phá đó không chỉ là một nhu cầu của tâm lý mà còn là hành trình tìm đến sự hòa hợp của hai tâm hồn. Đó là biểu hiện của một tình yêu đích thực và chân khổ thơ này, nhân vật trữ tình em có điều kiện lên tiếng trực tiếp. Người con gái đang đối diện với đại dương bao la vô tận, trước biển lớn tình yêu. Điệp ngữ em nghĩ được lặp lại hai lần, gợi lên nhiều suy tư, trăn trở của em về sóng, về tình yêu đôi lứaTrước muôn trùng sóng bểEm nghĩ về anh emEm nghĩ về biển lớnTừ nơi nào sóng lênSóng bắt đầu từ gióGió bắt đầu từ đâu?Người con gái cất lên băn khoăn, những khao khát kiếm tìm của người con gái về cội nguồn của sóng cũng chính là cội nguồn của tình yêu lứa đôi. Nếu nhưSóng bắt đầu từ gióGió bắt đầu từ câu hỏi đó vẫn còn để ngỏ. Tình yêu cũng vậy. Nó được bắt đầu từ khi nào, từ nơi đâu. Những câu hỏi đã từng làm tan chảy bao trái tim thi sĩ. Đố ai định nghĩa được tình yêu. Nhưng dường như vẫn chưa có câu trả lời nào thỏa đáng. Xuân Quỳnh cũng vậy. Khi chị đã thú nhận sự bất lực của lòng mình một cách chân thành, đầy ý nhị, duyên dáng và đáng yêuEm cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhauCâu hỏi tình yêu trong trái tim em cũng giống như sóng biển luôn diệu kỳ và bí ẩn. Trái tim tình yêu cũng có những quy luật riêng của nó, nhiều khi không thể điều khiển tại bằng những lí trí thông thường. Nhưng chính điều đó càng chứng tỏ tình yêu trong tâm hồn người con gái rất đẹp và chân và em gắn với nỗi nhớ tình yêu thủy chung. Tình yêu được gắn liền với nỗi nhớ. Yêu thương sâu sắc bao nhiêu thì nỗi nhớ càng da diết mãnh liệt bấy nhiêu. Nhất là những người xa nhau thì nỗi nhớ càng nhân lên gấp bội phần. Và đến cả những vần thơ tài hoa trí tuệ của Chế Lan Viên trong văn học hiện đạiAnh cũng nhớ em như đông về nhớ rétXuân Quỳnh cũng có cách giải bài nỗi nhớ tình yêu của riêng mình mà trước hết là qua hiện tượng sóngCon sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcTrạng thái của sóng được gợi lên qua bao nhiêu tầng bậc không gian. Con sóng dưới lòng sâu là con sóng âm thầm mãnh liệt. Con sóng trên mặt nước thì luôn sôi nổi ồn ào. Vì thế mà đại dương bao la vô tận không bao giờ bình lặng. Những con sóng luôn cồn cào, trăn trở trong lòng biển cả. Xuân Quỳnh đã phát hiện ra một lí do giản dị đến bất ngờÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ vì nhớ bờ mà con sóng đã cồn cào trong mọi thời gian và không gian. Soi chiếu với nhân vật trữ tình em, Xuân Quỳnh đã bộc lộ nỗi nhớ với anh chân thành cảm độngLòng em nhớ đến anhCả trong mơ còn thứcCũng cồn cào da diết là nỗi nhớ bờ của sóng nhưng nỗi nhớ anh của em còn mãnh liệt, cháy bỏng hơn nhiều. Bởi sóng chỉ nhớ mà trong cõi thực còn em nhớ anh trong cả cõi mộng. Chứng tỏ hình ảnh của anh luôn khắc sâu trong tâm trí. Nỗi nhớ anh luôn trong cõi lòng cho nên nỗi nhớ ấy không chỉ diễn ra trong khi tỉnh mà còn theo vào trong cả giấc chiêm bao. Và phải chăng chỉ có con tim yêu hết mình, nồng nàn tha thiết thì nỗi nhớ mới ngự trị cả không gian thời gian, cả ý thức lẫn tiềm thức, cả cõi thực và cõi chỉ giãi bày nỗi nhớ, nhân vật trữ tình em còn khẳng định tình yêu thủy chung, son sắtDẫu xuôi về phương BắcDẫu ngược về phương NamCác cụm từ phương bắc, phương nam cùng với cách kết hợp từ chỉ hướng xuôi, ngược trái với quy luật diễn tả thông thường là xuôi nam ngược bắc đã gợi ra một không gian rộng lớn chứa đầy khó khăn cách trở. Đó còn là ẩn dụ về cuộc đời nhiều phương, nhiều ngã rẽ với những dự cảm về bao điều bất trắc có thể xảy ra. Nhưng với quan hệ từ dẫu được lập lại ở đầu hai câu thơ đã nhấn mạnh về ý nghĩa đối lập. khó khăn trở ngại của cuộc đời dường như trở nên vô nghĩa bởiNơi nào em cũng nghĩHướng về anh một là lời tự bạch chân thành trong tâm hồn người con gái dù cuộc đời có nhiều phương, nhiều ngã, trở ngại khó khăn nhưng lòng em dù ở bất cứ nơi nào cũng chỉ hướng về một phương duy nhất đó là phương anh. Với lời thơ giản dị, ngôn ngữ mộc mạc, âm điệu thơ mạnh, dứt khoát, Xuân Quỳnh đã khẳng định sự thủy chung vượt lên mọi thử thách khó khăn, dẫu cho bất biến của con người trước vạn biến của đời thơ 7 soi chiếu với người phụ nữ trong thơ Xuân Quỳnh và càng thấy được sự tương đồng giữa sóng và ngoài kia đại dươngTrăm ngàn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDẫu muôn vời cách vàn con sóng ngoài đại dương mênh mông luôn vượt qua mọi cách trở của không gian biển cả để tìm đến được với bờ đó là hiện thực và cũng trở thành huyền thoại trong truyền thuyết về tình yêu. Cũng chính là địa phương của niềm tin. Nhân vật trữ tình em càng thêm vững tin vào tình yêu thủy chung của mình, luôn vượt qua mọi trở ngại để đến được bến bờ hạnh khổ thơ kết à sóng và em với ước nguyện về tình yêu vĩnh hằng bất tửCuộc đời tuy dài thếNăm tháng vẫn đi quaNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về xaLàm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể ngàn năm còn khát mãnh liệt trong tình yêu và hạnh phúc nhưng khi trở về với thực tại, người phụ nữ không thoát khỏi trăn trở, lo âuCuộc đời tuy dài thếNăm tháng vẫn đi quaXuân Quỳnh viết bài thơ này thì chị mới vừa tròn hai mươi lăm tuổi. Hạnh phúc và tương lai đang đón chờ ở phía trước. Nhưng là một tâm hồn yêu đời, khao khát tình yêu, chị rất nhạy cảm với thời gian. Cuộc đời con người dài thật nhưng đặt trong dòng chảy vô tận của thời gian thì quả là ngắn ngủi. Và trước không gian vũ trụ bao la vô cùng thì kiếp người trở nên nhỏ béNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về suy tư với sự đổ vỡ của tình yêu đã khiến Xuân Quỳnh luôn lo âu về sự hữu hạn của đời người trước sự vô hạn của thời gian và không gian. Cuộc sống con người không thể tồn tại mãi mãi. Cả anh và em lúc nào đó rồi cũng phải ra đi. Tình yêu hạnh phúc vì thế mà trở nên mong manh khó bền chặt. Vậy làm thế nào để tình yêu vượt qua mọi trở ngại, khó khăn thời gian không gian và hữu hạn của đời người khi người con gái ấy nguyện chân thành tha thiếtLàm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏHai chữ tan ra không có nghĩa là sự mất đi mà chính là sự hóa thân để tồn tại. Người con gái ấy muốn hóa tâm hồn mình vào tình yêu mãnh liệt nồng nàn. Nếu như sóng của ông hoàng thơ tình Xuân Diệu là sự hưởng thụ thì trăm con sóng nhỏ của Xuân Quỳnh là khát khao được dâng hiến, sống hết mình, yêu trọn vẹn trong tình yêu. Hơn nữa, người con gái ấy còn khao khát hòa nhập tình yêu riêng mình với tình yêu lớn của cuộc đờiGiữa biển lớn tình yêuĐể ngàn năm còn có như vậy tình yêu và hạnh phúc của chị sẽ tồn tại vĩnh hằng bất kết cấu hình tượng độc đáo, đặc biệt là hình tượng sóng trên cơ sở khám phá tương đồng giữa sóng và em. Giọng điệu sôi nổi, nồng nàn, ngôn ngữ, hình ảnh giản dị, tinh tế, giàu sắc thái biểu cảm. Bài thơ là lời tự bạch tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu, thể hiện niềm khao khát tình yêu mãnh liệt một tình yêu thủy chung và luôn hướng tới bến bờ hạnh phúc, một tình yêu vĩnh hằng, bất tử vượt lên trên mọi khó khăn, trở ngại của cuộc đời hữu hạn, của đời người. Cái đáng quý nhất là tình yêu trong thơ của Xuân Quỳnh luôn hướng tới hòa nhập với tình yêu trong cuộc đời và tình yêu lớn của nhân khao tình yêu luôn là niềm trăn trở trong tim mỗi người. Tình yêu mà người nữ nghệ sĩ ấy gửi tới chúng ta qua bản hòa ca Sóng thật chân thành, giản dị. Mấy ai trong tình yêu có thể đắm say, trọn vẹn và dâng hiến hết mình. Sẽ không ngoa khi nói những vần thơ Xuân Quỳnh ý nghĩa và tha thiết. Mỗi người độc giả hôm nay, bạn và tôi. Tất cả chúng ta đều chiêm nghiệm được cho mình một dòng chảy yêu ngọt ngào trong lời ca tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 3Xuân Quỳnh là một nhà thơ nữ nổi tiếng của nền văn học hiện đại nước ta. Tuy bà hưởng thọ không nhiều do tai nạn quá đột ngột nhưng những tác phẩm bà để lại vẫn để lại những tiếng vang lớn, có sức lay động lòng thơ Xuân Quỳnh đề tài tình yêu luôn chiếm đa số. Tình yêu trong thơ của thi sĩ Xuân Quỳnh mang nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau, khi thì dịu dàng, e ấp, nhưng có lúc lại vô cùng mãnh liệt, dữ dội. Khi thì thật gần nhưng nhiều lúc cũng thật xa xôi, mang tới cho người đọc nhiều tâm trạng bồi hồi xao xuyến khác thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh là một bài thơ vô cùng độc đáo thể hiện tâm trạng của một người con gái đang yêu. Những hờn giận vu vơ, tủi hờn, ghen tuông rất phụ nữ, được tác giả Xuân Quỳnh gửi hồn trong thơ khiến khiến người đọc, người nghe thổn thức theo từng câu thơ của bà.“Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể”Người con gái khi yêu thường có nhiều tâm trạng cảm xúc khác nhau, lúc nắng, lúc mưa vô cùng thất thường như thời tiết vậy. Có thể đang vui, đang tràn đầy yêu thương, nhưng lúc sau lại sầu muộn, ưu phiền vu vơ như trời đang nắng bỗng nổi cơn mưa bóng vì sự bất chợt vui, bất chợt buồn đó, cũng giống như những con sóng kia , khi thì “dữ dội” muốn cuốn trôi mọi thứ ra biển cả mênh mông, muốn nhấn chìm tất cả, khi thì “dịu êm” hiền hòa như lòng mẹ, e ấp như những bông hoa chớm nở, những con sóng hiền lành khẽ ru mình theo từng làn gió đùa mơn những câu thơ tự nhiên giản dị nhưng nhiều lôi cuốn, sức hút với người đọc bởi nó đánh đúng vào tâm trạng của một người con gái đang yêu, trái tim đang vui buồn theo những cảm xúc của người mình yêu.“Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ được”Khi yêu con người thường gắn liền với nỗi nhớ nhung, nỗi nhớ trong tình dường như dài hơn, sâu hơn nỗi nhớ thường trực trong lòng người con gái. Tác giả đã vô cùng tinh tế khi sử dụng hình ảnh con sóng giữa đại dương mênh mông, bao la để miêu tả sự nhớ nhung khắc khoải của người con gái khi xa cách người mình yêu làm con người có những trạng thái tâm lý bất thường, không thể giải thích, bởi tình yêu là thứ vô hình khó định tính, định vị lý giải. Luôn ẩn chứa những câu hỏi mà không ai có thể giải thích, trả lời cho thật rõ ràng. Trong tình yêu người đang yêu thương hay có tâm trạng bất an, hoài nghi về người mình yêu. Tác giả Xuân Quỳnh cũng cũng thế, tác giả không thể biết tường tận ngọn nguồn của tình yêu, bởi nó không hề tuân thủ theo một quy luật tự nhiên nào cả. Nó phát triển theo bản năng của mỗi con người.“Sóng bắt đầu từ gióGió bắt đầu từ đâuKhi nào ta yêu nhauEm cũng không biết nữa”Trong tình yêu nỗi nhớ nhung, sự hoài nghi luôn tồn tại đan xen nhau, càng yêu thì người ta lại càng hoài nghi về mọi việc và có cảm giác sợ mất mát, sợ đánh mất đi người mình yêu. Chính sự lo lắng bất an này làm cho trái tim người đang yêu trở nên loạn nhịp, không tuân theo một quy tắc nào cả, là cho cuộc sống của người đang yêu trở nên khác thường, làm nhiều việc khác người không giống ai.“Dẫu xuôi về phương bắcDẫu ngược về phương namNơi nào em cũng nghĩNhớ về anh một phương”Tình yêu là điều duy nhất tồn tại trong tâm hồn người con gái đang yêu. Dù người con gái đó có đi đâu, ở đâu trái tim họ vẫn luôn chỉ hướng về người đàn ông mà họ yêu. Nó thể hiện sự mãnh liệt, tha thiết nhưng cũng thể hiện sự thủy chung, giản dị , trong sáng của người con gái dành cho người đàn ông của mìnhDù cuộc sống có nhiều khó khăn, cách trở nhưng Xuân Quỳnh luôn hướng tới tình yêu, khát khao đến bến bờ của tình yêu, muốn được ở bên người mình yêu. Tình yêu của Xuân Quỳnh“Cuộc đời tuy dài thếNăm tháng vẫn đi quaNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về xa”Trong cuộc đời dài rộng này, tương lai làm một điều mà con người không thể nào tiên đoán được. Nhưng, tác giả Xuân Quỳnh vẫn luôn có niềm tin vào tình yêu của mình, vào sự lựa chọn con đường mà mình đang đi và sẽ ảnh con sóng là hình ảnh ẩn dụ vô cùng tinh tế và độc đáo khiến cho người đọc có nhiều liên tưởng chân thực, nhưng rất sâu sắc về người con gái đang yêu nhưng nhớ mong, chờ đợi những hờn ghen, giận dỗi trong lòng người con gái được người đọc cảm nhận và thấu giả Xuân Quỳnh đã thổi và tâm hồn người đọc những cảm xúc thật giản dị, nhưng cũng vô cùng mãnh liệt về tình yêu của mình. Bài thơ “Sóng” đã trở thành một tuyệt phẩm vô cùng hay của tác giả về đề tài tình yêu. Nó trở thành dấu ấn riêng khó phai khi nhớ về thơ của Xuân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 4“Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể”Tính từ trái nghĩa “dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ” thể hiện những thái cực đối lập của con sóng. Đó cũng là những tâm trạng khác nhau của người con gái trong tình hình ảnh dòng sông không hiểu chính mình nên tìm ra biển khơi rộng lớn tìm câu trả lời để bóng gió nói về tâm tư của người con gái trong tình yêu luôn trăn trở nhiều điều và có ước muốn lớn lao là khám phá được những băn khoăn đó.“Ôi con sóng ngày xưaVà ngày sau vẫn thếNỗi khát vọng tình yêuBồi hồi trong ngực trẻ”Con sóng ngàn năm vẫn thế, vẫn tính chất, đặc điểm ấy không bao giờ thay đổi. Người con gái khát vọng tình yêu luôn thường trực, rạo rực; bao nhiêu năm vẫn hướng về tình yêu, về người yêu.“Trước muôn trùng sóng bểEm nghĩ về anh, emEm nghĩ về biển lớnTừ nơi nào sóng lên?”Trước biển lớn, người con gái suy tư về tình yêu của mình. Câu hỏi tu từ “Từ nơi nào sóng lên?” là suy nghĩ của cô gái về cội nguồn của tình yêu.“Sóng bắt đầu từ gióGió bắt đầu từ đâu?Em cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau”Tự vấn về nguồn gốc của con sóng sóng bắt đầu từ gió còn gió bắt đầu từ đâu thì không lí giải được. Sự lí giải, cắt nghĩa về cội nguồn của sóng dẫn đến cắt nghĩa cội nguồn của tình yêu. Tình yêu đầy bí ẩn không thể giải thích được cội nguồn của nó, thời điểm mà nó bắt đầu.“Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ đượcLòng em nhớ đến anhCả trong mơ còn thức”Tâm trạng nhớ nhung da diết, khắc khoải của con sóng. Dù con sóng ở bất cứ nơi nào vẫn chỉ nhớ về bờ. Hướng về ngày ngày đêm đêm cho đến khi vào được đến bờ. Người con gái luôn một lòng một dạ hướng về người mình yêu thương. Nhấn mạnh nỗi nhớ triền miên luôn thường trực. Nỗi nhớ ấy theo họ cả vào trong mộng, sống trong giấc mơ của họ.“Dẫu xuôi về phương bắcDẫu ngược về phương namNơi nào em cũng nghĩHướng về anh – một phương”“Dẫu…” lặp cấu trúc khẳng định dứt khoát nỗi nhớ và niềm tin tuyệt đối vào tình yêu. Dù cho đi đến bất cứ nơi nào thì trong lòng người con gái ấy cũng luôn hướng về người yêu.“Ở ngoài kia đại dươngTrăm nghìn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDù muôn vời cách trở”Con sóng dù ở ngoài khơi xa thế nào, dù khó khăn thế nào cũng vẫn tìm được đến bến bờ. Người con gái dù đa sầu đa cảm, suy tư trăn trở thế nào cuối cùng rồi cũng sẽ được hạnh phúc.“Cuộc đời tuy dài thếNăm tháng vẫn đi quaNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về xa”Người con gái ấy còn nhiều lo lắng, trăn trở. Năm tháng còn rất dài, biển kia bao la đến đâu nhưng liệu có đủ sức để giữ những đám mây ở lại bên mình mãi mãi? Người con gái dù có yêu nhiều đến đâu, có khao khát nhiều đến đâu. Nhưng liệu có giữ được người yêu, được tình yêu này ở lại cùng mình?“Làm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể ngàn năm còn vỗ”Khi con sóng tan ra thành những bọt nước nhỏ sẽ được ở lại với biển khơi mãi mãi, sẽ không còn những đau khổ, những lo lắng. Đó cũng là ước muốn của người con gái, khao khát được sống với tình yêu. Mượn nét tương đồng của con sóng để diễn tả nội tâm của người con gái trong tình yêu giúp bạn đọc dễ hình dung tích Sóng của Xuân Quỳnh - Mẫu 5Vào thời kỳ này, có thể nói rất ít những bài thơ tình yêu kiểu này nhất là với các nhà thơ nữ. Nếu có, phần lớn đều gắn bó với nhiệm vụ cách mạng, gắn với sứ mệnh thiêng liêng cao cả của dân tộc. Rất ít các nhà thơ tự bứt mình ra khỏi không khí chung để tìm vào cái gọi là riêng tư, sâu kín trong tâm linh mình. Dường như mọi người tránh và cố tình tránh... Nói như vậy để thấy rằng Sóng của Xuân Quỳnh là một bài thơ có nhiều điều đáng về sóng, biển và thuyền để nói lên tình yêu trai gái ta đã gặp trong thơ Xuân Diệu với bài Biển... Ngay trong Xuân Quỳnh cũng có Thuyền và Biển... nhưng tìm một bài nói lên nỗi băn khoăn day dứt như Sóng có lẽ là gặp con người yêu tha thiết và cháy bỏng, luôn luôn muốn bứt mình ra để tìm đến một cái gì đó rõ ràng, cụ thể. Trong cuộc sống, Xuân Quỳnh thể hiện rõ cái phong cách này. Đã yêu ai thì yêu hết mình, đã ghét ai thì ghét cay ghét đắng. Chính lẽ đó mà trong thơ Xuân Quỳnh vẫn giữ được vẻ tận tụy, dứt khoát, rõ ràng. Song điều này cũng thể hiệnLòng em nhớ đến trong mơ còn thức!Có lẽ là sức mạnh của tình yêu, niềm say mê và nỗi lòng cuồng nhiệt, đã mang con người vào thế giới thần tiên, thơ mộng. Tất cả những lo toan, tính toán, những phức tạp, rắc rối trên cõi đời để nhường chỗ cho ước mơ, cho khát vọng đắm say trong lòng người tất cả những gì tồn tại bên ngoài đều cho hết, xua hết ra ngoài ý tưởng. Khẳng định nỗi lòng, nhà thơ đã đưa ra trạng thái “trong mơ còn thức" để thuyết phục. Tôi còn nhớ, có một nhà thơ khi bày tỏ nỗi lòng của mình với người yêu cũng nóiAnh yêu em chỉ nhớ em thôiLúc đứng lúc ngồi lúc nào cũng nhớTrạng thái bồn chồn, xao xuyến, bứt rứt như cắn xé, cào cấu như giục giã người. Người con trai đứng ngồi không yên thì ở đây Xuân Quỳnh lại ngủ, thức không yên. Nào có kém gì đâu. Đã yêu nhau thường nhớ thường mong, thường đợi chờ nên không thể không có cái phút đứng ngồi không yên. Từ xa xưa, ông cha ta cũng có câuNhớ ai bổi hổi bồi hồiNhư đứng đống lửa như ngồi đống thanChính vì lẽ đó mà mở đầu bài thơ cũng nói lên cái tâm trạng băn khoăn, trạng thái không ổn định trong tâm hồn mìnhDữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bểHai trạng thái tâm lý ngược nhau lại được dồn trong một ngữ cảnh cụ thể trong một người, ở cùng một lúc. Dĩ nhiên nói “dữ dội”, “ồn ào", “lặng lẽ" là nói về sóng trong bài thơ Sóng là em, và em là sóng, hai câu này hòa lẫn trong nhau, quyện vào nhau. Đọc hai câu thơ tưởng như đã là một sự khập khiễng, trái ngược vậy mà ngược lại rất có logic và hợp lý. Có được như vậy, hẳn phải nói đến nhà thơ và cái tài biểu hiện tâm lý. Đọc cả khổ thơ ta cũng như lắng mình trong đó, nghe được tiếng thổn thức của hồn người, cả khổ thơ là một trạng thái khá đọng của xúc cảm. Con người nhà thơ không bình lặng, không giản đơn mà có nét gì đó trăn trở, day câu thơ ta nghe như tiếng sóng vỗ, như thấy được từng đợt sóng dập dìu. Ngôn ngữ thơ mang đầy âm thanh nhưng cũng gợi hình. Tiếng sóng không bình lặng, không dập dìu, nhẹ nhàng hôn nhẹ lên bờ cát, không ôm ấp, vỗ về hay nũng nịu mà “dữ dội" mà "ồn ào" nhưng “dịu êm". Nhà thơ phả vào dòng thơ một chúi hơi thở mà câu thơ sống động hẳn lên, nghe như có tiếng cựa quậy. Nhẽ ra trong trạng thái bình thường thì phải biết "dữ dội" và “ồn ào”, “dịu êm” và “lặng lẽ". Song nếu như thế thì chẳng còn gì để sống “không hiểu nổi” để sóng phải “tìm ra tận bể". Hai câu thơ dưới thể hiện nỗi khát vọng tìm tòi đến tột độ. Câu thơ tưởng chừng như bất chợt bật ra, vậy là thỏa mãn. Trong cuộc sống có gì bực dọc, đau khổ hơn khi chính mình lại không hiểu nổi mình, không lý giải được mình, mình là ai có lẽ cái sức mạnh lớn nhất muốn lật tung cái “sâu kín” đó là mình phải tìm được tận cùng nó. Cái ý nghĩa này, còn theo đuổi nhà thơ đến tận cùng của bài thơ. Khát vọng được hòa mình vào bể lớn của cuộc đời, bể lớn của tình yêu cứ thôi thúc, giục “không hiểu nổi mình" nhà thơ liên tiếp đặt ra những băn khoăn, thắc mắc. Cuối cùng để tự dằn vặt mình, bởi lẽ hỏi cũng chỉ để hỏi mà thôi. Hỏi cho vơi nỗi lòngSóng bắt đầu từ gióGió bắt đầu từ đâuEm cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhauQuy luật tự nhiên là sóng gió, nhưng còn tình cảm giải thích từ đâu... Đây là một điều cực khó, vẫn là nỗi băn khoăn dằn dỗi trong nỗi lòng mình. Vậy mà nỗi lo lắng, thảng thốt “không biết nữa", ngây thơ xen chút bất lực. Mọi câu hỏi đặt ra đều tha thiết tìm được nơi khởi nguồn, nơi “bắt đầu” của sự vật. Có như vậy nỗi lòng người mới thỏa trở với khổ thơ ta nghe thấy nỗi lòng nhà thơ trăn trở, nhịp thơ trong khổ thơ thay đổi lúc 3/2 lúc 2/3 linh hoạt nhưng không xuôi không thẳng, không bình thường nhưng cũng dằn vặt, cũng nghĩ suy tìm nay rất nhiều thi sĩ đặt câu hỏi về tình yêu. Nhưng tình yêu là tình cảm, là cảm xúc làm sao biết được nó như thế nào, đến từ đâu... và nhiều nữa, nhưng tất cả đều bất lực. Ngay đến Xuân Diệu - một nhà thơ tình nổi tiếng, một con người luôn có khát khao giao cảm với đời luôn yêu, say đắm trong tình yêu, người mà Trong giây phút chót dâng trời đấtCũng vẫn say tình đến ngất ngưNgười “uống” tình yêu đến “dập cả môi" cũng bất lựcLàm sao cắt nghĩa được tình yêuCó nghĩa gì đâu một buổi chiềuNó chiếm hồn ta bằng nắng nhạtBằng mây nhè nhẹ, gió hiu người phải thốt lên rằng "có gì lạ quá đi thôi" khó quá! Nhưng tình yêu là thế. Làm sao có thể cảnh giác được trong tình yêu. Nó đến lúc nào ta đâu có biết và chiếm ta lúc nào ta đâu có hay. Quay lại khổ thơ Xuân Quỳnh ta gặp câu thổ lộEm cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhauMột câu hỏi rất con gái, nhẹ nhàng, bối rối lẫn chút đắm say, ngọt ngào, nũng nịu. Nói thế, không có nghĩa là khổ thơ chỉ đơn thuần và cảm xúc, con người chỉ đơn thuần là yêu say đắm bên tình yêu bên sự nồng nàn còn là sự nghĩ suy, tìm tòi đòi hỏi một câu trả lời dù ít thôi nhưng phải có... Nhưng cuối cùng câu hỏi vẫn để đó, nhà thơ bất lực... làm sao mà có thể đáp nổi... Một ánh mắt bâng quơ, một câu nói vô tình nhiều khi cũng làm cho người ta tương tư chứ huống chi lại có một khoảng thời gian dài nỗi khát vọng tình yêu cứ bồi hồi, cứ xao xuyến trong ngực yêu trong thơ Xuân Quỳnh không giản đơn. Yêu thương cháy bỏng, nồng cay nhưng không vì thế mà hời hợtTrước muôn trùng sóng bểEm nghĩ về anh, emEm nghĩ về biển lớnTừ nơi nào sóng lênĐiệp từ “em nghĩ" nhắc đi nhắc lại càng làm rõ hơn sự suy nghĩ trong lòng người. "Em nghĩ” có nghĩa là đã thao thức, đã lo lắng, đã đặt ra nhiều câu hỏi, chứ không phải em chỉ quen bồng bềnh, quen si mê, đến chỉ yêu và đơn thuần là yêu. Xưa nay không hiểu người “chỉ biết yêu thôi, chẳng biết gì" tình yêu đã làm họ mù quáng, quên đi tất cả. Họ nhìn vào cõi hư vô, mộng ước, chỉ quen hưởng thụ chứ không biết suy yêu thường đồng hành với nỗi nhớ, sự mong đợi, vì lẽ đó mà trong thơ Xuân Quỳnh điều đó cũng thể hiện khá rõ. Yêu cuồng nhiệt thì nhớ cũng nát tan. Nỗi nhớ cứ dồn lên tầng tầng, lớp lớp như từng đợt sóngCon sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ đượcĐọc khổ thơ, tìm thấy vị trí của con sóng và cũng thấy được nỗi nhớ trong lòng người. Con sóng nhớ bờ nhớ thao thức “Ngày đêm không ngủ được". Nói "Con sóng dưới lòng sâu", “Con sóng trên mặt nước" nhà thơ muốn nói đến sự toàn diện. Dù tận dưới đáy sông hay ngay trên bề mặt sóng vẫn chỉ nhớ bờ, thương bờ. Nỗi nhớ mong tưởng chừng đến tột độ, nhớ nhau nên trăn trở. Đến nỗi trong ca dao người xưa cũng từng nói “đèn thương nhớ ai mà đèn không tắt".Nỗi nhớ của con sóng chính là nỗi nhớ của con người, nỗi nhớ tầng tầng lớp lớp đan xen nhau, nối tiếp nhau, thôi thúc, giục giã. Nói sóng để nói đến nỗi lòng mình. Nhớ nhau, nên thời gian như dài hơnTháng giêng ngày dài lắmBiết mà làm sao ngủ cũng chập chờnLòng em nhớ đến anhCả trong mơ còn thức!Phải nói rằng, trong tình yêu Xuân Quỳnh yêu hết mình, yêu cuồng nhiệt, đắm say, cháy bỏng, nồng nàn. Nhà thơ tha thiết tắm mình trong nguồn cảm hứng vô tận này. Yêu nồng nàn như vậy nhưng trong Xuân Quỳnh vẫn có nét dịu dàng của con gái, vẫn biết là yêu đến nát tan, nhưng không vồ vập, ồn ào như Xuân Diệu. Người muốn “riết”, “say” muốn “hôn" và cuối cùng muốn “cắn" ''Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi”. Trong thơ ông tình yêu không bằng lặng, Xuân Diệu mạnh mẽ táo bạoĐã hôn rồi hôn lạiCho đến mãi muôn đờiĐến tan cả đất trờiAnh mới thôi dào dạtCàng đến cuối bài thơ Xuân Quỳnh càng tỏ ra mình là một con người sâu sắc, thủy chung. Tình yêu của Xuân Quỳnh là tình yêu từ hai phía, ở đây, nhân vật trữ tình đã có đối tượng để hướng tới chứ không vu vơ. Hơn nữa, tình cảm, tâm hồn của nhân vật trữ tình không phải là bi quan, chán nản mà tràn đầy hy vọng. Đọc bài thơ, không hề gặp cái tư tưởng “Tương tư thức mấy đêm rồi. Biết cho ai hỡi ai người biết cho”.Khổ thơ tiếp khẳng định được điều đóDẫu xuôi về phương BắcDẫu ngược về phương NamNơi nào em cũng nghĩHướng về anh một phươngĐến đây nhà thơ đã đưa ra khái niệm không gian để nói lên mức độ thủy chung. Hai từ “dẫu xuôi, “dẫu ngược", “phương Bắc”, “phương Nam" là những từ cụ thể khẳng định sự thủy chung khoảng không gian, địa điểm đặt ra trong khổ thơ nói lên độ dài nỗi cách trở, gian lao của thực tế với con người. Phương hướng, khoảng cách đặt ra xa bao nhiêu thì lòng người lại thể hiện rõ sự thủy chung bấy nhiêu “một phương". Câu thơ như một lời khẳng định rắn rỏi, mạnh mẽ, dứt khoát, rõ ràng. Khổ thơ đặt ra nhiều thử thách, nhiều cách trở nhưng cũng đưa ra được sự quyết tâm của con người. Tình yêu sẽ chiến thắng tất cả, nếu như đó là tình yêu chân thật, thủy chung. Lời thơ vang lên như một lời thề nguyện đọc lên cứ rưng rưng xúc động. Đã có bài hát khẳng định về điều này "Dù thời gian xa xôi, dù đường dài xa xôi. Em vẫn như ngày xưa. Mến yêu anh trọn đời". Thơ Xuân Quỳnh cũng hướng về điều đó tuy cách diễn đạt có như để khẳng định thêm cho lời nói của mình nhà thơ đã đưa ra hàng loạt các dẫn chứng về thiên nhiên, tạo vật. Tất cả rồi sẽ chiến thắng nếu có sự kiên nhẫn, có sức mạnh. Mọi vật rồi sẽ bị chinh phục nếu con người có ý chí, quyết tâmỞ ngoài kia đại dươngTrăm nghìn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDù muôn vời cách trởCuộc đời tuy dài thếNăm tháng vẫn đi quaNhư biển kia dẫu rộnMây vẫn bay về xaHàng loạt các thử thách được đưa ra “sóng", cuộc đời và “biển” rộng là thế, dài là thế nhưng đều bị chinh sóng được Xuân Quỳnh ví như tình yêu "bồi hồi trong ngực trẻ". Nhân vật ước được tan ra thành trăm con sóng nhỏ để thể hiện một ước mong, khát vọng đến tha thiếtLàm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể ngàn năm còn vỗKhổ thơ kết là một ước muôn khôn cùng. Không có tình yêu cuộc sống tha thiết, không có sự đam mê đến tột cùng không có sự thủy chung làm sao có được những câu thơ như vậy. Trong ước mong vẫn lẫn chút băn khoăn của “làm sao được tan ra". Nhưng cũng phải thấy rằng chỉ có tình yêu thế nào đó thì mới có được ước mong như vậy. Mong muốn xé tan mình, hòa lẫn với bể đời rộng lớn, bứt mình ra khỏi nhọc nhằn, lo loan, tính toán để ngập mình trong tình yêu, tuổi trẻ, ngọt ngào và hạnh mong tồn tại vĩnh hằng trên cõi đời này thôi thúc, giục giã. Lời thơ, ý chí, nhịp thơ có phần nhanh hơn, mạnh hơn, gấp gáp hơn. Bài thơ kết thúc mà lời thơ còn vang vọng mãi, ào ạt của sóng, ước muốn tung mình vào bể tình yêu càng ngày nhiệt trúc bài thơ được xác lập theo cấu trúc đan xen hình tượng sóng - bờ khổ thứ 5, sau đó là anh - em khổ 3,4 rồi lại sóng - bờ khổ 7. Lớp lớp sóng đan xen nhau tới lui như vậy biển như lặng dần đi nhường chỗ cho những suy tư về cuộc thơ viết theo thể 4 câu 5 chữ rất dễ thể hiện tình cảm chân thành của nhà thơ. Trong tình yêu sao không có phút trăn trở, giận hờn, thương nhớ. Nhưng xưa nay, trong thơ từ, nhất là thơ của các nữ sĩ người ta thường chỉ bắt gặp sự nhẹ nhàng yếu đuối, thầm kín chứ ít ai thấy sự mạnh mẽ, táo bạo. Phải chăng chính vì điều này mà phong cách thơ Xuân Quỳnh đã nổi rõ và khẳng định thêm sức mạnh của “phái yếu". Xưa nay, ta thường gặp sự hậm hực trong bài thơ của phái “mày râu".Sóng ra đời cách đây đã gần ba mươi năm nhưng độ nồng nàn, đắm say của nó vẫn không phai giảm trong lòng người. Có thể nói, trong phút giây này nhiều bạn trẻ vẫn đọc thơ giật mình thấy "sợ". Yêu hết mình, hết lòng vì nhau, yêu thương gần gũi và thủy chung đó là một tình yêu đẹp song không dễ gì mà có được. Đọc thơ Xuân Quỳnh phần nào đó ta hiểu được con người nhà thơ. Trong cuộc sống thi sĩ vẫn tận tụy với con cái, yêu thương chúng rất mực, hết lòng vì chúng, với chồng cũng vậy, một người vợ thủy chung và đảm đang...-Trên đây vừa giới thiệu tới các bạn Phân tích bài thơ Sóng - Xuân Quỳnh, chắc hẳn qua bài viết bạn đọc đã nắm được những ý chính cũng như trau dồi được nội dung kiến thức của bài viết rồi đúng không ạ? Bài viết tổng hợp dàn ý và các bài phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh. Mong rằng qua bài viết này các bạn có thể học tập tốt hơn môn Ngữ văn 12. Để giúp các bạn có thêm nhiều tài liệu để học tập hơn nữa, mời các bạn cùng tham khảo chi tiết thêm các môn Toán 12, Tiếng Anh 12, đề thi học kì 1 lớp 12, đề thi học kì 2 lớp 12...Ôn thi đại học môn văn Chuyên đề - văn xuôi lãng mạnĐề cương ôn tập THPT Quốc gia năm 2023 môn Ngữ VănÔn thi Đại học môn VănMời các bạn tải file đầy đủ về tham khảo!

bai tho song cua xuan quynh